تغییر انسان ها از دیدگاه روانشناسی

یکی از پرتکرارترین شکایت های مردم این است که نتوانستند دیگران را به خوبی بشناسند، بیهوده اعتماد کردند یا یارشان به مرور زمان تغییر کرد و دیگر مانند گذشته نبود.  بیشتر ما باور داریم که انسان ها به راحتی عوض می شوند و ما در وضعیتی پیچیده در میان ارتباطات انسانی گرفتار هستیم. ارتباط هایی که قرار است نیازهای مختلف ما را برآورده کنند و به ما کمک کنند زندگی کنیم.

ولی واقعیت این است که انسان ها چندان تغییر نمی کنند.

همه ی ما تعدادی ویژگی ثابت داریم که شخصیت ما را می سازند. این دسته از ویژگی ها ژنتیکی هستند و به مرور زمان تغییر نمی کنند. خوب است همین جا در مورد یکی از برداشت های اشتباه مثالی بزنم:

مهربانی یک ویژگی ثابت و ژنتیکی نیست.

 مهربان بودن وابسته به شرایط است و هر انسان مهربانی می تواند در شرایط خاص نامهربان، خشمگین و حتی نفرت انگیز شود. کسی که همیشه تحت هر شرایطی مهربان است، به احتمال زیاد دارد تلاش می کند که این گونه باشد و این نمی تواند رفتار سالمی باشد.

نامهربان شدن انسان های مهربان یکی از بدترین اتفاق هایی است که می تواند در زندگی هر کس روی دهد، بنابراین نیاز است بدانیم که ما و رخدادهای گوناگون هم در تغییر این ویژگی رفتاری تاثیرگذار هستیم.

ویژگی های ثابت و غیر قابل تغییر شخصیت چه هستند؟

  • هر شخصی به صورت ذاتی، ژنتیکی و سرشتی روی نقطه ای در طیف درون گرا و برون گرا قرار دارد. این ویژگی ثابت است و با گذشت زمان و در شرایط مختلف تغییر نمی کند.
  • هر انسانی به صورت ذاتی قدری مضطرب و تنیده است و در مقابل افرادی قرار دارند که آرام تر هستند. این ویژگی نیز وابسته به شرایط نیست و تغییر نمی کند.
  • افراد به صورت ژنتیکی می توانند محتاط باشند یا همواره در حال ریسک کردن و تجربه ی چیزهای جدید.
  • میزان وظیفه شناس بودن هم تا حد زیادی در ژنوم مشخص می شود و می توانیم انتظار داشتیه باشیم که اطرافیان ما در این زمینه هیج گاه تغییر رفتار چشمگیری نداشته باشند.
  • خوشایند بودن هم غیرقابل تغییر است! متاسفانه ما چندان در میزان دلپذیری خود نقش فعالی نداریم و کدهای ژنتیکی تعیین می کنند که ما چقدر به دل دیگران بنشینیم!

این ها ویژگی های ثابت شخصیت هستند (بر اساس نظریه ی پنج عاملی NEO).

برای شناخت بیشتر از خود و دیگران نیاز است که به این ویژگی ها توجه کرده، بین این ها و ویژگی های قابل تغییر تمایز قائل شویم.

بیشتر دل شکستن ها و ضربه خوردن ها به این دلیل است که ما رفتارها و احساساتی را که تحت تاثیر شرایط محیطی هستند، جز ویژگی های همیشگی افراد در نظر می گیریم.

 شخص را به خاطر مهربان بودن، در دسته ی (ثابت) خوب ها قرار می دهیم و زمانی که شرایط تغییر کرد و دیدیم که رفتار آن خوب مهربان تغییر کرد، احساس قربانی بودن، فریب خوردن و شکست می کنیم.

در حالی که همه ی این تغییرات قابل پیش بینی هستند و ما نباید  نقش خودمان را در خوب بودن دیگران فراموش کنیم.

امیدوارم که از مطالعه این مطلب لذت برده باشید

دکتر فائزه خانلرزاده بهترین روانشناس نوروسایکولوژیست بهترین روانشناس دکتر فائزه خانلرزاده روانشناس تلفنی مشاوره تلفنی روانشناس آنلاین روانشناس آنلاین

فائزه خانلرزاده

فائزه خانلرزاده